Analyse
Geweld op de openbare weg neemt toe terwijl diefstal daalt
Fysiek geweld op de openbare weg steeg sinds 2015 met 19 procent, psychisch geweld met 30 procent. Op het openbaar vervoer zelfs met 45 procent.
De politiestatistiek splitst geweld in de publieke ruimte uit naar vorm en naar plaats. Die uitsplitsing laat zien dat de beweging niet overal dezelfde kant op gaat.
| Criminele figuur | 2015 | 2025 | Verschil |
|---|---|---|---|
| Fysiek geweld (openbare weg) | 10.333 | 12.266 | +19% |
| Psychisch geweld (openbare weg) | 5.820 | 7.549 | +30% |
| Fysiek geweld (openbaar vervoer) | 684 | 989 | +45% |
| Fysiek geweld (andere openbare plaats) | 800 | 1.191 | +49% |
| Seksueel geweld (publiek toegankelijke plaats) | 610 | 1.081 | +77% |
| Fysiek geweld (publiek toegankelijke plaats) | 5.730 | 5.274 | −8% |
De onderste rij is de uitzondering. Geweld op publiek toegankelijke plaatsen — cafés, winkels, zalen — daalde licht, terwijl geweld op straat en op het openbaar vervoer steeg.
Deze beweging staat haaks op wat er met diefstal gebeurt. Diefstal en afpersing kromp in dezelfde tien jaar met 37 procent. Dat betekent dat de publieke ruimte in deze cijfers tegelijk minder aantrekkelijk wordt voor diefstal en meer feiten van geweld oplevert.
Twee lijnen, geen verband
Die gelijktijdigheid is geen verband. Er staat in deze dataset niets waaruit blijkt dat het om dezelfde mensen, dezelfde plaatsen of dezelfde oorzaken gaat. Het zijn twee onafhankelijk geregistreerde reeksen die toevallig in dezelfde periode tegengesteld bewegen.
Bij psychisch geweld speelt bovendien iets bijzonders. Die figuur omvat bedreiging, belaging en verbaal geweld, en dat zijn precies de feiten waarvan de aangiftebereidheid het sterkst is veranderd. Wat vroeger als vervelend maar niet strafbaar werd gezien, wordt vandaag vaker gemeld. Een stijging van dertig procent kan dus deels een stijging van de meldingsbereidheid zijn.
Bij fysiek geweld met letsel is dat effect kleiner, omdat er vaker een medisch spoor en een duidelijke benadeelde is.
Het openbaar vervoer springt er in beide vormen uit. Fysiek geweld steeg er met 45 procent, psychisch geweld van 433 naar 604 feiten. Dat zijn kleine reeksen op Vlaams niveau, en op gemeenteniveau te klein om te gebruiken, maar de richting is bij beide dezelfde.
Bekijk de cijfers van uw eigen gemeente op de kaart.
Gepubliceerd op 25 juli 2026. Bron: Federale Politie, DGR/DRI/BIPOL, poliële criminaliteitsstatistieken per gemeente, afsluitingsdatum 24 april 2026. · hoe deze cijfers tot stand komen